نمونه گیری طبقه ای

نمونه گیری تصادفی طبقه ای:

نمونه گیری تصادفی طبقه ای فرآیندی است که از طریق آن به زیر گروه های واقعی یا به طبقه های انتخاب شده به عنوان بخشی از آنچه در جامعه وجود دارد، دست می یابیم. از این روش طمانی استفاده می شود که محقق علاقه مند است اطمینان حاصل کند که هر یک از طبقه های موجود در جامعه در نمونه او حضور دارد. در روش مورد بحث، جامعه به خرده گروه هایی به نام طبقه تقسیم می شود و نمونه های مستقل از هر طبقه انتخاب می شوند. برای روشن شدن این مطلب به مثال زیر توجه کنید:

فرض کیند مولف یک کتاب روش تحقیق در دانشکده ای قصد دارد نظر دانشجویان را نسبت به این کتاب با نظر دانشجویانی که از کتابهای دیگر استقاده کرده اند، مورد مقایسه قرار دهد. از آنجایی که او معتقد است جنس عامل مهمی در این مطالعه است، تصمیم می گیرد، نسبت دانشجویان مذکر و مونث را به همان نسبتی که در جامعه وجود دارد، تعیین کند. مراحل نمونه گیری او به صورت زیر خواهد بود:

1- جامعه مورد نظر را تعریف و تعیین می کند. این جامعه عبارت است از کلیه دانشجویانی که در درس روش های تحقیق ثبت نام کرده و کتاب مورد پژوهش را مطالعه کرده اند.

2- در جامعه مورد نظر 219 نفر (60درصد) دانشجوی مونث و 146 نفر (40 درصد) دانشجوی مذکر وجود دارد.

3- این پژوهشگر تصمیم گرفته است 30 درصد از جامعه را به عنوان نمونه انتخاب کند.

4- با استفاده از جدول اعداد تصادفی، او 30 درصد از افراد هر طبقه را انتخاب می کند.

بنابراین 66نفر زن (30درصد از 219نفر) و 44 نفر مرد (30 درصد از 146) از هر یک از طبقه های مربوطه انتخاب می کند. بدین ترتیب نسبت هر یک از طبقه ها در نمونه برابر نسبت همان طبقه ها در جامعه است.به این روش نمونه گیری طبقه ای نسبی گفته می شود. روشی که در آن علاوه بر آنکه تعداد طبه های نمونه برابر تعداد طبقه های جامعه است، نسبت هر طبقه نیز در جامعه درست برابر نسبت همان طبقه در نمونه است.

مزیت نمونه گیری تصادفی طبقه ای در این است که روش مورد بحث، احتمال معرف بودن نمونه را، به ویژه در شرایطی که نمونه خیلی بزرگ نباشد، افزایش می دهد. روش نمونه گیری طبقه ای هیچ گونه انحرافی از اصل تصادفی بودن ندارد. این بدان معناست که قبل از هر گونه انتخابی، جامعه پژوهشی به طبه های مختلف تقسیم می شود. سپس نمونه به صورت تصادفی از طبقه برگزیده می شود. در صورتی که نسبت نمونه گیری برای تمام طبه ها مساوی باشد، این روش با اطمینان زیاد می تواند موجب اصلاح نمونه گیری تصادفی ساده شود؛ زیرا روش مورد بحث، پژوهشگر را مطمئن می کند که طبقه های مختلف (جنس، سن، مناطق) به طور درست در نمونه حضور پیدا می کند.

برگرفته از کتاب روش تحقیق در روان شناسی و علوم تربیتی/ علی دلاور

برچسبها: نمونه گیری طبقه ای, روش تحقیق