نمونه گیری خوشه ای

گاهی اوقات انتخاب نمونه به صورت مستقیم از اعضای جامعه ممکن نیست. برای مثال در برخی از پژوهش ها امکان تهیه لیست از اعضای جامعه امکان پذیر نیست. کاملا روشن است که در چنین شرایطی پژوهشگر نمی تواند از روش های تصادفی ساده، منظم یا طبقه ای استفاده کند. برای مثال در صورتی که پژوهشگری قصد داشته باشد متوسط بهره هوشی دانش آموزان کلاس پنجم شهرستان تهران را برآورد کند، چون فهرست کاملی از کلیه دانش آموزان مورد بحث وجود ندارد، بنابراین، نمی توان به صورت روش های تصادفی ذکر شده، نمونه مناسبی انتخاب کرد. در این مواقع از نمونه گیری تصادفی خوشه ای استفاده می شود. به این معنی که از کلاس، مدرسه یا منطقه آموزشی به جای فرد به عنوان واحد نمونه گیری استفاده می شود. نمونه گیری خوشه ای شبیه نمونه گیری تصادفی ساده است. با این تفاوت که در نمونه گیری خوشه ای به جای افراد، گروه ها به صورت تصادفی انتخاب می شوند. برتری نمونه گیری خوشه ای این است که این روش زمانی به کار برده می شود که انتخاب نمونه از اعضای جامعه مشکل یا غیرممکن است. عمده ترین نقطه ضعف این روش نیز این است که نمونه انتخاب شده ممکن است به صورت کامل معرف و نماینده واقعی جامعه نباشد.

برگرفته از کتاب روش تحقیق در روان شناسی و علوم تربیتی/ علی دلاور

برچسبها: روش تحقیق, نمونه گیری, نمونه گیری خوشه ای